است ازاين‌رو تفسير موقوف بر سماع است و راهى ديگر براى درك كتاب خدا نيست . « 1 » ج ) اخباريون : در بين شيعه نيز اين قول در قرون اخير در ميان اخباريون رايج شده است آنان مىگويند : قرآن پيامهايش را به گونه‌اى ويژه رسانده به طورى كه تنها افرادى خاص آن را درك مىكنند ( يعنى معصومان عليهم السّلام ) و راه را براى ديگران بسته است ، البته استفاده از قرآن در حد قرائت آن و گاهى هم فهم ساده در حد معناى لغوى از ظواهر برخى الفاظ قرآن جايز است ولى اگر كسى بخواهد بيش از اين از قرآن بهره برد تنها بايد تفاسير معصومان عليهم السّلام را از روايات جستجو كند چون تمسّك در مسائل نظرى ( در برابر ضروريات دين ) بدون كلام عترت مجاز نيست ، و اگر كلامى از عترت نبود بايد توقف كرد تا به « تفسير به رأى » دچار نشويم . مرحوم استرآبادى مىگويد : ما دليل قطعى در دست نداريم تا به ما اجازه دهد مستقل از عترت ، احكام نظرى را ( در برابر ضروريات دين ) از كتاب خدا استنباط كرده و به آن تمسّك كنيم . « 2 » مرحوم شيخ حرّ عاملى نيز بابى در « وسائل الشيعة » گشوده و چنين ابراز مىدارد : استنباط احكام نظرى از ظواهر قرآن روا نيست مگر بعد از شناخت آنها از ائمّه معصومان عليهم السّلام . « 3 » از نظر شيخ حرّ عاملى اگر از ائمّه معصومان ، تفسيرى از آيه نرسيده بود يا روايت از نظر سند و يا مضمون قابل پذيرش نبود ، در آنجا بايد توقف كرد و نمىتوان به طور مستقل از قرآن ، حكمى استخراج كرد . اصوليون و تمام مفسران اجتهادى در برابر آنان چنين مىگويند : از يك جانب سطوحى از قرآن هست كه مربوط به باطن آن مىباشد و از حدّ محاورات عرفى بيرون و غير قابل درك عادى ( غير معصوم ) است و از جانب ديگر سطحى از قرآن هست كه

--> ( 1 ) . مقدمة جامع التفاسير ، ص 93 ؛ محمد قرطبى ، الجامع لاحكام القرآن ، ج 1 ، ص 33 ( 2 ) . محمد امين استرآبادى ، الفوائد المدنية ، ص 128 ( 3 ) . محمّد حرّ عاملى ، وسائل الشيعة ، ج 27 ، باب 13 ، ص 176